{"id":1924,"date":"2021-04-23T10:22:27","date_gmt":"2021-04-23T08:22:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wszponachrugby.pl\/?p=1924"},"modified":"2021-04-23T13:10:26","modified_gmt":"2021-04-23T11:10:26","slug":"rugby-w-rozkroku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/?p=1924","title":{"rendered":"Rugby w rozkroku"},"content":{"rendered":"\n

20-minutowa czerwona kartka. Regu\u0142a 22\/50 i 50\/22. Z\u0142oty punkt i z\u0142ote przy\u0142o\u017cenie. Drop-out<\/em> z linii bramkowej. Captain’s challenge<\/em>. To cz\u0119\u015b\u0107 przepis\u00f3w testowanych w rozgrywkach rugby w r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach naszego globu. Ich pomys\u0142odawcy chc\u0105 jednego: przy\u015bpieszy\u0107, uatrakcyjni\u0107 gr\u0119. Ale czy przy okazji nie dzieje si\u0119 co\u015b niedobrego?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Ewolucja i zam\u0119t<\/h3>\n\n\n\n

Rugby jest \u017cywym organizmem. Ca\u0142y czas ewoluuj\u0105cym. Rozbie\u017cno\u015bci w przepisach zdarzaj\u0105 si\u0119 tu nie od dzi\u015b. Ju\u017c w XIX w. w meczach mi\u0119dzynarodowych mi\u0119dzy Anglikami i Szkotami wybucha\u0142y wielkie spory: w 1871 H.H. Almond sp\u00f3r o prawid\u0142owo\u015b\u0107 przy\u0142o\u017cenia rozstrzygn\u0105\u0142 na korzy\u015b\u0107 dru\u017cyny, kt\u00f3ra mniej krzycza\u0142a, ale podobna historia, kt\u00f3ra zdarzy\u0142a si\u0119 kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, doprowadzi\u0142a do pierwszego roz\u0142amu w rugby: to w\u00f3wczas powsta\u0142a International Rugby Football Board (czyli dzisiejsze World Rugby), bez udzia\u0142u Anglik\u00f3w. Roz\u0142am sko\u0144czy\u0142 si\u0119 po paru latach, ale r\u00f3\u017cne wyj\u0105tki od przepis\u00f3w wci\u0105\u017c si\u0119 pojawia\u0142y. W ostatnich czasach sporo nowych rozwi\u0105za\u0144 testowano w r\u00f3\u017cnych rozgrywkach. Zwykle pojawia\u0142y si\u0119 w ligach o mniejszym znaczeniu, ale na tyle dobrze zorganizowanych, aby da\u0142o si\u0119 z nich wyci\u0105gn\u0105\u0107 materia\u0142 analityczny pozwalaj\u0105cy oceni\u0107 konsekwencje zmian.<\/p>\n\n\n\n

Mam wra\u017cenie, \u017ce w ci\u0105gu ostatniego roku zjawisko to zyska\u0142o o wiele wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, wci\u0105\u017c s\u0142yszymy o daleko id\u0105cych „testowych” nowinkach w ka\u017cdym k\u0105cie \u015bwiata, i to w ligach o du\u017cym znaczeniu. Rok temu spore nowinki zaprowadzili Australijczycy i Nowozelandczycy w Super Rugby AU i Super Rugby Aotearoa. W tym roku liczb\u0119 nowinek zwi\u0119kszyli, a w \u015blad za nimi posz\u0142a ameryka\u0144ska Major League Rugby i turniej Rainbow Cup stanowi\u0105cy przed\u0142u\u017cenie sezonu jednej z czo\u0142owych europejskich lig Pro14. I cho\u0107 niekt\u00f3re motywy si\u0119 powtarzaj\u0105, to tak naprawd\u0119 w ka\u017cdym k\u0105cie \u015bwiata wygl\u0105da to troch\u0119 inaczej. Ba, sam zastanawiam si\u0119, co b\u0119dzie z tegorocznym Super Rugby Trans-Tasman, kt\u00f3re zaczyna si\u0119 za kilka tygodni: przyjm\u0105 tam wariant australijski, nowozelandzki, jak\u0105\u015b ich kombinacj\u0119 czy mo\u017ce (co zreszt\u0105 pewnie najmniej prawdopodobne) ze zmian zrezygnuj\u0105? Dogrywki b\u0119d\u0105 rozstrzyga\u0107 „z\u0142ote punkty” czy „z\u0142ote przy\u0142o\u017cenia”?<\/p>\n\n\n\n

Gdy pr\u00f3bujemy odpowiedzie\u0107 na pytanie, dlaczego rugby przegra\u0142o z pi\u0142k\u0105 no\u017cn\u0105 wy\u015bcig o rz\u0105d sportowych dusz na \u015bwiecie, wyja\u015bnie\u0144 znajdziemy sporo. Przyczyn jest wiele i nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie, cho\u0107 w mojej opinii najbardziej przyczyni\u0142o si\u0119 to, \u017ce w pi\u0142ce, aby rozegra\u0107 podw\u00f3rkowy mecz, wystarczy dw\u00f3ch dzieciak\u00f3w i napompowany kawa\u0142ek sk\u00f3ry czy cokolwiek innego, co da si\u0119 kopa\u0107. Rugby wymaga wi\u0119cej organizacji, wi\u0119cej dzieciak\u00f3w, wi\u0119cej przygotowania. I wi\u0119cej znajomo\u015bci przepis\u00f3w. Te s\u0105 w rugby bardziej skomplikowane w ni\u017c w pi\u0142ce no\u017cnej. A co robi\u0105 wskazani wy\u017cej organizatorzy rozgrywek i zgadzaj\u0105ce si\u0119 na „testowanie zmian” World Rugby? Komplikuj\u0105 je jeszcze bardziej. Dzi\u015b kibic ogl\u0105daj\u0105c rozgrywki i prze\u0142\u0105czaj\u0105c si\u0119 w sobotni ranek z Super Rugby Aotearoa na Super Rugby AU, trafia z jednego \u015bwiata w inny. Owszem, r\u00f3\u017cnice nie s\u0105 fundamentalne \u2013 to nadal 30 facet\u00f3w, pi\u0142k\u0119 podaje si\u0119 tylko do ty\u0142u, a przy\u0142o\u017cenie jest warte 5 punkt\u00f3w (cho\u0107 mo\u017ce to nie najlepszy przyk\u0142ad, bo i w Global Rapid Rugby pr\u00f3bowano to zmieni\u0107, i pr\u00f3buje si\u0119 to zmieni\u0107 w Major League Rugby). Ale przy tak skomplikowanych zasadach gry, ka\u017cdy niuans ma znaczenie. Ba, niekiedy mam wra\u017cenie, \u017ce nawet komentatorzy maj\u0105 z tym problem.<\/p>\n\n\n\n

Czerwona kartka<\/h3>\n\n\n\n

Niekt\u00f3re z tych zmian wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 sens. By\u0107 mo\u017ce nied\u0142ugo zobaczymy je w ka\u017cdym zak\u0105tku rugbowego \u015bwiata i przyzwyczaimy si\u0119 do nich, tak jak przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 do wszystkich poprzednich. Ale jedna z nich \u015bwiadczy o tym, \u017ce \u015bwiatowe rugby chyba samo nie wie, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 si\u0119 obr\u00f3ci\u0107. Na dodatek to jedyna zmiana identyczna w tych wszystkich czterech rozgrywkach wskazanych powy\u017cej. Dotyczy efekt\u00f3w czerwonych kartek: zamiast skutkowa\u0107 os\u0142abieniem dru\u017cyny do ko\u0144ca meczu, w tych ligach po 20 minutach trener mo\u017ce wpu\u015bci\u0107 na boisko \u015bwie\u017cego gracza, aby zaj\u0105\u0142 miejsce wyrzuconego z boiska. <\/p>\n\n\n\n

Inicjatorzy tej zmiany uzasadniaj\u0105 j\u0105 przede wszystkim wp\u0142ywem czerwonych kartek na obraz gry. Niew\u0105tpliwie, maj\u0105 racj\u0119 \u2013 je\u015bli czerwona kartka zostanie pokazana na pocz\u0105tku meczu, dru\u017cyna pokarana w ten spos\u00f3b drastycznie traci szanse na zwyci\u0119stwo. Taki kartonik w bardzo wielu przypadkach decyduje o rezultacie. Bo rugby to taki sport, w kt\u00f3rym brak jednego zawodnika na boisku mo\u017cna niwelowa\u0107, gdy ma si\u0119 si\u0142y, a przeciwnik nie odstaje nadmiernie poziomem, ale im d\u0142u\u017cej gra w os\u0142abieniu trwa, im tych si\u0142 zostaje mniej, tym bardziej ta r\u00f3\u017cnica w liczebno\u015bci jest widoczna. I st\u0105d pomys\u0142, aby dru\u017cyna po 20 minutach z powrotem mog\u0142a gra\u0107 w sk\u0142adzie 15-osobowym. <\/p>\n\n\n\n

Ale sp\u00f3jrzmy na inny „gor\u0105cy” obecnie temat: problem niezwykle bolesnych skutk\u00f3w wielokrotnych uraz\u00f3w g\u0142owy, jakich zawodnicy doznaj\u0105 podczas meczu. Wp\u0119dzaj\u0105 one by\u0142ych (a nawet aktualnych) graczy rugby w encefalopati\u0119 urazow\u0105. Owszem, wielu takich zdarze\u0144 unikn\u0105\u0107 si\u0119 nie da, bo wynikaj\u0105 z naturalnej dynamiki gry. Ale cz\u0119\u015b\u0107 mo\u017cna wyeliminowa\u0107 i jednym z krok\u00f3w w tym kierunku poczynionym przez World Rugby jest rygorystyczne karanie atak\u00f3w na g\u0142ow\u0119 przeciwnika. I wydaje si\u0119, \u017ce ta czerwona kartka jest jedyn\u0105 sankcj\u0105, jaka w tym momencie mo\u017ce realnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na zachowanie zawodnik\u00f3w na boisku. Tylko ryzyko jej otrzymania, zawieszenia na kilka tygodni i co najwa\u017cniejsze \u2013 os\u0142abienia swojej dru\u017cyny w spos\u00f3b, kt\u00f3ry mo\u017ce doprowadzi\u0107 do pora\u017cki \u2013 mo\u017ce zmobilizowa\u0107 zawodnik\u00f3w do tego, aby gra\u0107 bezpieczniej. Wiele si\u0119 o tym m\u00f3wi, w ostatnich czasach czerwonych kartek mocno przyby\u0142o (a g\u0142\u00f3wnym „winnym” tego zjawiska s\u0105 w\u0142a\u015bnie takie sytuacje) i pewnie to nie zmieni si\u0119, dop\u00f3ki do gry nie wejdzie m\u0142odsze pokolenie nauczone nieco inaczej szar\u017cowa\u0107. Zw\u0142aszcza tam, gdzie s\u0119dziowie maj\u0105 do dyspozycji TMO, bo oku kamery takie zdarzenie zazwyczaj nie ujdzie (i TMO w coraz wi\u0119kszym stopniu zajmuje si\u0119 w\u0142a\u015bnie takimi zdarzeniami). <\/p>\n\n\n\n

Tymczasem pojawia si\u0119 zasada, \u017ce jednak po 20 minutach mo\u017cna na boisko kogo\u015b wstawi\u0107. Mo\u017cna wys\u0142a\u0107 zast\u0119pstwo, uzupe\u0142ni\u0107 sk\u0142ad. A zatem ten jeden z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w odstraszaj\u0105cych zawodnik\u00f3w od gry na pograniczu ryzyka nagle okazuje si\u0119 czynnikiem zmarginalizowanym. Mo\u017ce wi\u0119c warto gra\u0107 na kraw\u0119dzi? Chyba nie w t\u0119 stron\u0119 rugby powinno pod\u0105\u017ca\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Kapitan i s\u0119dzia<\/h3>\n\n\n\n

Inna ze zmian (tym razem tylko w Nowej Zelandii i Rainbow Cup) to tzw. captain’s challenge<\/em>. Czyli TMO na \u017cyczenie kapitana dru\u017cyny. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 meczu \u2013 tylko w okre\u015blonych sytuacjach, np. je\u015bli zdaniem kapitana przy\u0142o\u017cenie zdobyto z naruszeniem przepis\u00f3w. W kluczowych momentach \u2013 praktycznie w ka\u017cdym zakresie. Jak to dzia\u0142a w praktyce? W niedawnym meczu Chiefs przeciwko Crusaders, tu\u017c przed up\u0142ywem 80 minut kapitan go\u015bci Scott Barrett postanowi\u0142 wykorzysta\u0107 swoj\u0105 szans\u0119. Jego dru\u017cyna minimalnie przegrywa\u0142a, przeciwnik odzyska\u0142 pi\u0142k\u0119. Tu\u017c pod nosem s\u0119dziego. Niewa\u017cne, \u017ce trudno by\u0142o do czegokolwiek si\u0119 przyczepi\u0107 \u2013 captain’s challenge<\/em> dawa\u0142o jeszcze jak\u0105\u015b niewielk\u0105 szans\u0119 na odzyskanie pi\u0142ki. Nic nie wykaza\u0142o. Dwie minuty niepotrzebnego TMO zabi\u0142y atmosfer\u0119 meczu w kluczowym momencie. <\/p>\n\n\n\n

Barrett po tym meczu zosta\u0142 skrytykowany za post\u0119powanie niezgodne z duchem gry. Ale on te\u017c skrytykowa\u0142 przepis, kt\u00f3ry da\u0142 mu tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107: zasady gry w rugby s\u0105 wystarczaj\u0105co skomplikowane, a zadanie s\u0119dziego na boisku wystarczaj\u0105co trudne. Musi sobie radzi\u0107 z 30 facetami nabuzowanymi do granic mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3rzy sami czasami maj\u0105 problem z tym, co wolno, a czego nie wolno. Musi mie\u0107 autorytet, niekwestionowany, absolutny. Decyzje, kt\u00f3re podejmuje, cz\u0119sto nie s\u0105 zerojedynkowe \u2013 sporo mamy na boisku sytuacji, kt\u00f3rych ocena jest niejednoznaczna. Captain’s challenge<\/em> tylko t\u0119 rol\u0119 na boisku utrudnia. Spowoduje, \u017ce takie w\u0142a\u015bnie nie do ko\u0144ca jednoznaczne sytuacje b\u0119d\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em spor\u00f3w, frustracji i z\u0142o\u015bci na s\u0119dziego. I kto wie, do czego to doprowadzi.<\/p>\n\n\n\n

Co zmieni\u0107?<\/h3>\n\n\n\n

Nie, nie jestem przeciwnikiem wszystkich wprowadzanych zmian. Ba, uwa\u017cam, \u017ce niekt\u00f3re powinny i\u015b\u0107 dalej. Nakazujemy przyspieszenie gry w ruckach, a mo\u017ce w og\u00f3le warto zastanowi\u0107 si\u0119 na tym, by zrezygnowa\u0107 z komendy use it<\/em> w ich przypadku i wprowadzi\u0107 obowi\u0105zek zagrania pi\u0142ki po pi\u0119ciu sekundach od momentu, gdy tylko stanie si\u0119 widoczna. Niech sko\u0144czy si\u0119 budowanie d\u017cd\u017cownic. Gdy skracamy czas na wykonanie podwy\u017cszenia czy kopu z rzutu karnego, mo\u017ce warto zastanowi\u0107 si\u0119 (tak, wiem, to by\u0142aby rewolucja, dzi\u015b nierealna) nad ograniczeniem kop\u00f3w z podstawek i celebracji, kt\u00f3ra im towarzyszy. To, \u017ce da si\u0119 kopn\u0105\u0107 na bramk\u0119 z dropa, udowadniaj\u0105 si\u00f3demkowicze, a w ostatniej kolejce Super Rugby tak\u017ce Ben Donaldson z Waratahs.<\/p>\n\n\n\n

Ale nie podkopujmy z jednej strony tego, co budujemy z innej. Nie m\u00f3wmy, \u017ce dbamy o bezpiecze\u0144stwo zawodnik\u00f3w, robi\u0105c jednocze\u015bnie co\u015b odwrotnego. I nie odbierajmy rugby tego, co t\u0119 gr\u0119 wyr\u00f3\u017cnia (c\u00f3\u017c, jednym z element\u00f3w, kt\u00f3ry mia\u0142 spory wp\u0142yw na przyci\u0105gni\u0119cie akurat mnie do rugby, by\u0142 stosunek graczy do s\u0119dziego).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

20-minutowa czerwona kartka. Regu\u0142a 22\/50 i 50\/22. Z\u0142oty punkt i z\u0142ote przy\u0142o\u017cenie. Drop-out z linii bramkowej. Captain’s challenge. To cz\u0119\u015b\u0107 przepis\u00f3w testowanych w rozgrywkach rugby w r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach naszego globu. Ich pomys\u0142odawcy chc\u0105 jednego: przy\u015bpieszy\u0107, uatrakcyjni\u0107 gr\u0119. Ale czy przy okazji nie dzieje si\u0119 co\u015b niedobrego?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[34,112,26,61,19],"class_list":["post-1924","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felietony","tag-major-league-rugby","tag-po-prostu-rugby","tag-pro14","tag-przepisy","tag-super-rugby"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1924"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1943,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1924\/revisions\/1943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}