{"id":1961,"date":"2021-04-30T11:06:50","date_gmt":"2021-04-30T09:06:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wszponachrugby.pl\/?p=1961"},"modified":"2022-01-20T17:10:17","modified_gmt":"2022-01-20T16:10:17","slug":"gdy-rugby-zderzylo-sie-ze-wspolczesnym-swiatem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/?p=1961","title":{"rendered":"Gdy rugby zderzy\u0142o si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiatem"},"content":{"rendered":"\n

Dzi\u015b b\u0119dzie nietypowo \u2013 nie o rugby, ale o ksi\u0105\u017cce o rugby. Nigdy dot\u0105d nie zdarzy\u0142o mi si\u0119 pisa\u0107 recenzji, ale znalaz\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka, pod kt\u00f3rej wp\u0142ywem zdecydowa\u0142em si\u0119 to zmieni\u0107. A chodzi o wydan\u0105 w 2019 pozycj\u0119 Unholy Union: When Rugby Collided with te Modern World<\/em>. Jej autorami s\u0105 Michael Aylwin i Mark Evans.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wny autor, Micheal Aylwin jest znanym dziennikarzem sportowym, a przy okazji te\u017c pisarzem (wyda\u0142 powie\u015b\u0107 futurystyczn\u0105 o sporcie, Ivon<\/em> \u2013 podobno satyr\u0119 pokazuj\u0105c\u0105, dok\u0105d rugby zmierza, w\u0142a\u015bnie czekam a\u017c do mnie przyjdzie). Jego teksty mo\u017cna znale\u017a\u0107 regularnie od ponad 20 lat na rugbowych stronach The Guardian<\/a>, ostatnio wida\u0107 go te\u017c w portalu thexv.rugby<\/a>. Wsp\u00f3\u0142autorem jest Mark Evans, kt\u00f3ry rugbowe do\u015bwiadczenie zdobywa\u0142 z zupe\u0142nie innej strony \u2013 przez 4 lata kierowa\u0142 rugby w Saracens, przez 11 lat by\u0142 prezesem Harlequins, 2 lata szefowa\u0142 Melbourne Storm, ostatnio wreszcie kierowa\u0142 projektem Global Rapid Rugby. Wiedz\u0105 zatem sporo o tym, o czym pisz\u0105, a na dodatek dziel\u0105 si\u0119 tym w ciekawy spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Pisz\u0105 dok\u0142adnie o tym, co zapowiedziano w tytule: jak rugby odnajduje si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie i jak si\u0119 zmienia. G\u0142\u00f3wnym czynnikiem zmiany, punktem wyj\u015bcia ca\u0142ej ksi\u0105\u017cki, jest decyzja z 1995 o dopuszczeniu w tej dyscyplinie zawodowstwa \u2013 jak podkre\u015blaj\u0105 autorzy, symboliczny przeskok dyscypliny z XIX do XXI w. Pisz\u0105, jak wp\u0142yn\u0119\u0142o to na sport, jakie otworzy\u0142o mo\u017cliwo\u015bci i jakie sprowadzi\u0142o zagro\u017cenia. Ale nie ograniczaj\u0105 si\u0119 tylko do tego. 1995 jest niepodwa\u017caln\u0105 cezur\u0105 czasow\u0105, ale pisz\u0105 te\u017c o zmianach, kt\u00f3re s\u0105 pochodn\u0105 zjawisk zachodz\u0105cych w naszym \u015bwiecie r\u00f3wnolegle do profesjonalizacji rugby. Bo przecie\u017c \u015bwiat w miejscu nie stoi, a tempo zmian jest coraz bardziej zawrotne, cho\u0107by takich absolutnie podstawowych \u2013 na przyk\u0142ad jak sp\u0119dzamy wolny czas, jakich szukamy rozrywek, jak tworzymy i podtrzymujemy wi\u0119zi spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n

Autorzy pisz\u0105 o wielu r\u00f3\u017cnych rzeczach: technice i taktyce gry, zdrowiu, popularno\u015bci, telewizji, wreszcie (tego tematu w takiej ksi\u0105\u017cce unikn\u0105\u0107 si\u0119 nie da) o pieni\u0105dzach\u2026 Opieraj\u0105 si\u0119 na swoim do\u015bwiadczeniu, niew\u0105tpliwie szerokiej wiedzy, ale tam gdzie trzeba przywo\u0142uj\u0105 twarde, czasami zaskakuj\u0105ce statystyki. Podchodz\u0105 zreszt\u0105 do nich odpowiedzialnie, bo niejednokrotnie wskazuj\u0105, \u017ce obserwowane zmiany ilo\u015bciowe mog\u0105 wynika\u0107 z r\u00f3\u017cnych zjawisk, na przyk\u0142ad niekiedy ze zmian w sposobie gromadzenia danych. Diagnozuj\u0105 wiele problem\u00f3w, ale udzielaj\u0105 niewielu dobrych rad. W gruncie rzeczy tylko ostatni, kr\u00f3tki rozdzia\u0142 zawiera pi\u0119\u0107 Prostych Odpowiedzi, czyli propozycji, kt\u00f3re mog\u0142yby rugby zmieni\u0107 na lepsze. Mo\u017cna si\u0119 z nimi nie zgadza\u0107 (no, zapewne z wyj\u0105tkiem ostatniej, ale o tym ni\u017cej), ale w tym zakresie ka\u017cdy jest r\u00f3wnie m\u0105dry i ka\u017cdy mo\u017ce zaproponowa\u0107 swoje rozwi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka podzielona jest na sze\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci, a w ka\u017cdej autorzy koncentruj\u0105 si\u0119 na jakim\u015b problemie wsp\u00f3\u0142czesnego rugby. W pierwszej znajdziemy esencj\u0119 historii rugby i diagnoz\u0119 pierwszego problemu zwi\u0105zanego z jego histori\u0105 \u2013 tradycyjnych konotacji z elitaryzmem, z prywatnymi szko\u0142ami. Druga cz\u0119\u015b\u0107 koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 organizacji \u015bwiata rugby (rzadko kiedy zdarza si\u0119 krytyka organizacji w\u0142adz \u015bwiatowych ze strony przedstawicieli pa\u0144stwa maj\u0105cego udzia\u0142 w kontroli nad nim), regu\u0142 kwalifikacji do reprezentacji narodowych (na czele z problemami graczy z wysp Pacyfiku i zagadnieniem zdobywania graczy do reprezentacji \u2013 capture<\/em>) i zagadnienia ekspansji rugby na nowych rynkach. <\/p>\n\n\n\n

W trzeciej cz\u0119\u015bci autorzy patrz\u0105 na trzy zawodowe ligi europejskie: francusk\u0105, angielsk\u0105 i celtyck\u0105, i ich zmagania z wymaganiami nowoczesnego \u015bwiata. M.in. na problemy Anglik\u00f3w z przep\u0142acaniem i naruszaniem salary cap<\/em>. Na problemy Walijczyk\u00f3w z oderwaniem si\u0119 od systemu klubowego, kt\u00f3ry nie mia\u0142 wielkich szans na rozw\u00f3j w niewielkich miasteczkach, na dodatek dezindustrializowanych, i postawieniem na franszyzy, z kt\u00f3rymi kibice nie chc\u0105 si\u0119 identyfikowa\u0107. Por\u00f3wnuj\u0105 Francuz\u00f3w z Anglikami, i cho\u0107 ci pierwsi nie s\u0105 chodz\u0105cym idea\u0142em, por\u00f3wnanie wypada na ich korzy\u015b\u0107. Ju\u017c na wst\u0119pie podkre\u015blaj\u0105: wygrywanie jest pi\u0119kne i o nie chodzi w sporcie. Ale wygrywaj\u0105cy jest jeden, a \u017ceby to wszystko mia\u0142o sens potrzeba wielu przegrywaj\u0105cych. I o tych przegrywaj\u0105cych przede wszystkim trzeba dba\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Czwarta cz\u0119\u015b\u0107 koncentruje si\u0119 na problemach na ka\u017cdym poziomie sportu, g\u0142\u00f3wnie w Anglii. Pocz\u0105wszy od Premiership z problemem spadk\u00f3w i awans\u00f3w, poprzez os\u0142abianie dru\u017cyn amatorskich i za\u0142amanie si\u0119 ich statusu centr\u00f3w integruj\u0105cych lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, a ko\u0144cz\u0105c na rugby w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. Tu zreszt\u0105 mamy chyba najgor\u0119tsze pole bitwy z dzisiejsz\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, a na dodatek autorzy sporo uwagi po\u015bwi\u0119caj\u0105 paskudnemu problemowi popularno\u015bci steryd\u00f3w \u2013 statystyki w tym zakresie s\u0105 straszne. <\/p>\n\n\n\n

W pi\u0105tej cz\u0119\u015bci trafiamy do diagnozy problem\u00f3w zwi\u0105zanych z rosn\u0105c\u0105 dynamik\u0105 gry i pojawiaj\u0105cymi si\u0119 w zwi\u0105zku z tym zagro\u017ceniami zdrowotnymi dla zawodnik\u00f3w. Autorzy por\u00f3wnuj\u0105 rugby z innymi dyscyplinami i pokazuj\u0105 sporo liczb. Widz\u0105 tu spore ryzyko wisz\u0105ce nad ca\u0142\u0105 dyscyplin\u0105. Rugby nie\u017ale poradzi\u0142o sobie z ryzykiem kontuzji zwi\u0105zanym z m\u0142ynami, ale m\u0142yn\u00f3w mamy obecnie na boisku trzykrotnie mniej ni\u017c w latach 80. XX w. Tymczasem profesjonalizm oznacza lepsze wytrenowanie, wi\u0119ksze osi\u0105gi zawodnik\u00f3w i coraz wi\u0119ksze ryzyko zwi\u0105zane z szar\u017cami, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnym elementem walki na boisku (tu odwrotnie \u2013 jest ich trzykrotnie wi\u0119cej ni\u017c w latach 80.). I coraz wi\u0119kszym problemem s\u0105 wstrz\u0105\u015bnienia oraz mikrouszkodzenia m\u00f3zgu, kt\u00f3rych ilo\u015b\u0107 ro\u015bnie, a ryzyko zwi\u0105zane z chorobami wywo\u0142ywanymi w ten spos\u00f3b jest coraz wi\u0119ksze. Zw\u0142aszcza, \u017ce szar\u017ce znacznie trudniej zmieni\u0107 ni\u017c m\u0142yny. Swoj\u0105 drog\u0105, autorzy przytaczaj\u0105 statystyk\u0119, z kt\u00f3rej wynika m.in, \u017ce ponad 70% wstrz\u0105\u015bnie\u0144 wskutek szar\u017c doznaj\u0105 szar\u017cuj\u0105cy, a nie szar\u017cowani. I na podstawie analizy tych statystyk dowodz\u0105, \u017ce wym\u00f3g obni\u017cenia szar\u017c czy szafowanie czerwonymi kartkami za wysokie szar\u017ce w praktyce niewiele obni\u017caj\u0105 ryzyko zwi\u0105zane z uprawianiem sportu. Ich zdaniem zmian\u0119 mog\u0142yby zapewni\u0107 przede wszystkim przysz\u0142e osi\u0105gni\u0119cia nauki (ostatnio pojawi\u0142o si\u0119 par\u0119 ciekawych nius\u00f3w w tym zakresie).<\/p>\n\n\n\n

I wreszcie sz\u00f3sta cz\u0119\u015b\u0107, stanowi\u0105ca swego rodzaju podsumowanie. Pokazuj\u0105ca m.in. jak zmienia si\u0119 sport, aby by\u0142 bardziej atrakcyjny (np. zagadnienie czasu faktycznej gry na boisku) czy jakie problemy maj\u0105 Australijczycy w kontek\u015bcie dost\u0119pno\u015bci sportu w telewizji (wpadli w spiral\u0119 spadku z powodu postawienia na du\u017ce pieni\u0105dze z telewizji kablowej). A na koniec mamy wspomniane pi\u0119\u0107 „Prostych Odpowiedzi” i dobr\u0105 rad\u0119 autor\u00f3w: doce\u0144my to, co mamy. I radz\u0105 w tym celu obejrze\u0107 w wolnej chwili transmisje dw\u00f3ch test\u00f3w British & Irish Lions z ich s\u0142ynnej wizyty w Nowej Zelandii z 1971 (dost\u0119pne na Youtube, tu<\/a> i tu<\/a>), aby por\u00f3wna\u0107 sport wtedy i dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Od wydania ksi\u0105\u017cki min\u0119\u0142y dwa lata. W tym czasie \u015bwiat pokaza\u0142 oblicze, o kt\u00f3rym wcze\u015bniej w fa\u0142szywym spokoju zd\u0105\u017cyli\u015bmy zapomnie\u0107. Ale mimo wielkiego kryzysu, jaki na rugby sprowadzi\u0142a pandemia, w\u0142a\u015bciwie wszystko, co autorzy tam napisali, jest nadal aktualne. Ba, niekt\u00f3re problemy nabieraj\u0105 zapowiadanego przez nich rozp\u0119du, jak kwestia pozw\u00f3w zwi\u0105zanych z encefalopati\u0105 urazow\u0105. No, nie sprawdzi\u0142a si\u0119 tylko Global Rapid Rugby i jej wielkie plany ekspansji w Azji.<\/p>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce z wszystkich dobrych rad („Prostych Odpowiedzi”) zawartych na ko\u0144cu ksi\u0105\u017cki, najbardziej warta uwagi (i absolutnie nierealna, czego sami autorzy maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107) jest ta ostatnia: „Pijmy. Piwo. A nie proteinowe od\u017cywki”. I nie chodzi u o wp\u0119dzanie w alkoholizm. Paradoksalnie, przestrzeganie tej rady pewnie rozwi\u0105za\u0142oby wiele opisanych w ksi\u0105\u017cce problem\u00f3w, \u0142\u0105cznie ze spadkiem liczby wstrz\u0105\u015bnie\u0144 m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna si\u0119 nie zgadza\u0107 z r\u00f3\u017cnymi wnioskami z tej ksi\u0105\u017cki, mo\u017cna odczuwa\u0107 oburzenie na niekt\u00f3re postulaty, ale nie mo\u017cna zamyka\u0107 oczu na problemy wskazane przez autor\u00f3w i podnoszone przez nich argumenty. I w tym zakresie jest to ksi\u0105\u017cka bardzo dobra i bardzo aktualna.<\/p>\n\n\n\n

Michael Aylwin, Mark Evans, Unholy Union: When Rugby Collided with the Modern World<\/em>, Constable 2019, s. 328, ISBN 978-1-42713-068-6 (na stronie wydawnictwa ju\u017c wydanie z 2000: https:\/\/www.littlebrown.co.uk\/titles\/mike-aylwin\/unholy-union\/9781472130709\/<\/a>).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u015b b\u0119dzie nietypowo \u2013 nie o rugby, ale o ksi\u0105\u017cce o rugby. Nigdy dot\u0105d nie zdarzy\u0142o mi si\u0119 pisa\u0107 recenzji, ale znalaz\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka, pod kt\u00f3rej wp\u0142ywem zdecydowa\u0142em si\u0119 to zmieni\u0107. A chodzi o wydan\u0105 w 2019 pozycj\u0119 Unholy Union: When Rugby Collided with te Modern World. Jej autorami s\u0105 Michael Aylwin i Mark Evans.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[112,133],"class_list":["post-1961","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felietony","tag-po-prostu-rugby","tag-recenzja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1961"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1977,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1961\/revisions\/1977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}