Wyprawy British & Irish Lions na drugi koniec \u015bwiata, organizowane co cztery lata, to obok Pucharu \u015awiata najwi\u0119ksze \u015bwi\u0119to w \u015bwiecie rugby. Ponad 130-letnia tradycja stoi za instytucj\u0105, kt\u00f3ra stanowi jedn\u0105 z opok \u015bwiatowego kalendarza rozgrywek rugbowych. Jednak trudno nie widzie\u0107 czarnych chmur na horyzoncie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Tegoroczna wyprawa British & Irish Lions do Po\u0142udniowej Afryki mi\u0142o\u015bnikom pi\u0119knego rugby nie przynosi \u017cadnej satysfakcji \u2013 mecze testowe s\u0105 brzydkie jak noc (oby ostatnie spotkanie stanowi\u0142o mi\u0142\u0105 odmian\u0119). Mn\u00f3stwo natomiast toczy si\u0119 gierek psychologicznych pomi\u0119dzy oboma ekipami oraz k\u0142\u00f3tni o prawdziwe (niestety ich nie brakuje) i domniemane przewinienia pope\u0142niane przez graczy na boisku. W efekcie najwi\u0119cej uwagi podczas spotka\u0144 przyci\u0105gaj\u0105 s\u0119dziowie, a presja spoczywaj\u0105ca na nich powoduje, \u017ce nieustannie konsultuj\u0105 si\u0119 z s\u0119dziami TMO. Pi\u0119knych akcji jak na lekarstwo. Kwintesencja tego, jak paskudne mo\u017ce by\u0107 rugby w dobie profesjonalizmu.<\/p>\n\n\n\n
Ale to nie te elementy powoduj\u0105 zbieranie si\u0119 czarnych chmur nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 Lw\u00f3w. Gierek psychologicznych i awantur nie brakowa\u0142o i dawniej \u2013 k\u0142\u00f3cono si\u0119 ju\u017c podczas pierwszej wyprawy w 1888 (o przepisy dotycz\u0105ce wykopywania pi\u0142ki z m\u0142yna). Podczas poprzedniej wyprawy Lw\u00f3w do Po\u0142udniowej Afryki w 2009 awantur i protest\u00f3w z powodu brutalno\u015bci na boisku podczas drugiego testu nie by\u0142o ko\u0144ca. Takie historie zdarza\u0142y si\u0119 niemal za ka\u017cdym razem, a s\u0105 z wyprawy na wypraw\u0119 coraz g\u0142o\u015bniejsze po prostu dlatego, \u017ce rozwija si\u0119 komunikacja. Dzi\u015b media spo\u0142eczno\u015bciowe pozwalaj\u0105 ple\u015b\u0107 ka\u017cdemu co \u015blina na j\u0119zyk przyniesie, a cz\u0119\u015b\u0107 dziennikarzy zamieni\u0142a si\u0119 w zbieraczy najbardziej kuriozalnych wpis\u00f3w z Twittera.<\/p>\n\n\n\n
Niestety znacznie wi\u0119kszy problem dla przysz\u0142o\u015bci Lw\u00f3w stanowi\u0105 czas i pieni\u0105dze (paradoksalnie, bo przecie\u017c Lwy to kura znosz\u0105ca z\u0142ote jaja). Od czasu wprowadzenia zawodowstwa do rugby czas zacz\u0105\u0142 si\u0119 kurczy\u0107, a pieni\u0105dze niepodzielnie rz\u0105dzi\u0107. Z jednej strony profesjonalizm w rugby rozwi\u0105za\u0142 jeden z najwi\u0119kszych problem\u00f3w Lw\u00f3w doby amatorstwa \u2013 niedost\u0119pno\u015b\u0107 dla trener\u00f3w brytyjskich cz\u0119\u015bci najlepszych zawodnik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mogli sobie pozwoli\u0107 na d\u0142ug\u0105 wypraw\u0119 na drugi koniec \u015bwiata. Stworzy\u0142 jednak nowe.<\/p>\n\n\n\n
Kluby angielskiej Premiership sta\u0142y si\u0119 przedsi\u0119biorstwami zarabiaj\u0105cymi pieni\u0105dze. RFU w po\u0142owie lat 90. przespa\u0142o okazj\u0119 innego zorganizowania zawodowego rugby w Anglii \u2013 inaczej ni\u017c w przypadku Irlandczyk\u00f3w, Walijczyk\u00f3w i Szkot\u00f3w (a tak\u017ce pot\u0119g z po\u0142udnia), federacja nie podpisa\u0142a kontrakt\u00f3w z zawodnikami. Jedynymi ich pracodawcami sta\u0142y si\u0119 kluby i odt\u0105d na polu zwalniania graczy na potrzeby reprezentacji zacz\u0119\u0142y rodzi\u0107 si\u0119 napi\u0119cia. Kluby chc\u0105 jak najwi\u0119cej zarabia\u0107, a wi\u0119c jak najwi\u0119cej gra\u0107 i nie chc\u0105 zwalnia\u0107 zawodnik\u00f3w na potrzeby innych \u2013 nie do\u015b\u0107, \u017ce nie mog\u0105 w tym terminie zagra\u0107, to jeszcze mog\u0105 wr\u00f3ci\u0107 z kontuzj\u0105 (inna sprawa, \u017ce przy okazji zwalniania zawodnik\u00f3w na cele reprezentacyjne wyci\u0105gaj\u0105 spore rekompensaty od RFU). Kalendarz wype\u0142niony rozgrywkami ligowymi i pucharowymi jest coraz bardziej zape\u0142niony. Broni\u0105 si\u0119 okienka mi\u0119dzynarodowe wymuszane przez World Rugby, ale kluby Premiership i francuskiej Top 14 pilnuj\u0105, aby nie ust\u0105pi\u0107 tu ani na krok. <\/p>\n\n\n\n
Do tego zawodowe rugby to ogromne wymagania fizyczne dla graczy. Cho\u0107 za gr\u0119 w rugby si\u0119 im p\u0142aci i z tego si\u0119 utrzymuj\u0105, nie s\u0105 w stanie gra\u0107 cz\u0119\u015bciej ni\u017c raz w tygodniu ani zagra\u0107 52 mecz\u00f3w w ci\u0105gu roku. Ba, nie s\u0105 rzadko\u015bci\u0105 w \u015bwiecie rugby nawo\u0142ywania do ograniczenia liczby dopuszczalnych mecz\u00f3w dla ka\u017cdego zawodnika w roku. Chwalebny cel, niezwykle potrzebny, ale wprowadzenie takiego rozwi\u0105zania nie jest proste: trzeba pogodzi\u0107 potrzeby klub\u00f3w i reprezentacji, a wypracowanie kompromisu na tym polu b\u0119dzie niezwykle trudne. <\/p>\n\n\n\n
Napisa\u0142em, \u017ce Lwy to kura znosz\u0105ca z\u0142ote jaja: tak, to jedna z tych imprez, kt\u00f3re w \u015bwiecie rugby przynosz\u0105 najwi\u0119kszy doch\u00f3d. Te pieni\u0105dze nie trafiaj\u0105 jednak do klub\u00f3w zwalniaj\u0105cych zawodnik\u00f3w (poza tym, co kluby Premiership wytarguj\u0105 od RFU). Ogromne kwoty trafiaj\u0105 natomiast do federacji kraju-gospodarza \u2013 on zgarnia dochody z dnia meczowego, z Lwami dzieli si\u0119 dochodami z transmisji telewizyjnych. Do tego dochodzi ogromny przych\u00f3d w turystyce, kt\u00f3ry generuj\u0105 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy kibic\u00f3w brytyjskich i irlandzkich pod\u0105\u017caj\u0105cych za Lwami (no, akurat nie w tym roku \u2013 ale liczb\u0119 fan\u00f3w brytyjskich w Nowej Zelandii przed czterema laty szacuje si\u0119 na 20 tys., a to przecie\u017c najdalszy cel wyprawy).<\/p>\n\n\n\n
Zreszt\u0105, to nie tylko wielki doch\u00f3d, ale te\u017c i wielki rozg\u0142os. Ross Reybourn w wydanej w ubieg\u0142ym roku ksi\u0105\u017cce Saving Rugby Union: The Price of Professionalism<\/em> podkre\u015bla dysproporcj\u0119 mi\u0119dzy zainteresowaniem Lwami i meczami Premiership, mierzon\u0105 w ogl\u0105dalno\u015bci ich spotka\u0144 \u2013 zdecydowanie na korzy\u015b\u0107 Lw\u00f3w. C\u00f3\u017c z tego, skoro w tym \u015bwiecie ka\u017cdy sobie rzepk\u0119 skrobie, a nawet RFU zdaje si\u0119 by\u0107 ostatnio ca\u0142kowicie kontrolowane przez Premiership i op\u0119tane wizj\u0105 pieni\u0119dzy tu i teraz. Prywatni inwestorzy w rugby zaczynaj\u0105 nie tylko operowa\u0107 na poziomie klub\u00f3w, ale ca\u0142ych lig (tu mamy np. niemal 30-procentowy udzia\u0142 CVC w Premiership) i wkraczaj\u0105 powoli do federacji (takie rozmowy tocz\u0105 chyba wszyscy trzej potentaci z p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej). O czym zreszt\u0105 m\u00f3wi\u0107, skoro World Rugby my\u015bli o sprzeda\u017cy cz\u0119\u015bci udzia\u0142\u00f3w w Pucharze \u015awiata. A przecie\u017c to nie s\u0105 pieni\u0105dze za nic \u2013 ka\u017cdy z tych inwestor\u00f3w chce mie\u0107 zwrot ze swojej inwestycji, jak najwi\u0119kszy i w jak najkr\u00f3tszym mo\u017cliwym czasie.<\/p>\n\n\n\n Wyprawy Lw\u00f3w zmienia\u0142y si\u0119 przez lata. Pomijaj\u0105c pierwsz\u0105, absolutnie wyj\u0105tkow\u0105, te sprzed drugiej wojny \u015bwiatowej liczy\u0142y przeci\u0119tnie 23 mecze i trwa\u0142y od pierwszego do ostatniego spotkania przeci\u0119tnie 80 dni (do tego nale\u017cy doliczy\u0107 morsk\u0105 podr\u00f3\u017c). W okresie po drugiej wojnie \u015bwiatowej, a przed pierwszym Pucharem \u015awiata, kt\u00f3ry rozegrano w 1987, te \u015brednie by\u0142y jeszcze wy\u017csze: 25 mecz\u00f3w i 97 dni, cho\u0107 skr\u00f3ci\u0142y si\u0119 same podr\u00f3\u017ce, odk\u0105d w 1955 Lwy wsiad\u0142y do samolotu zamiast na statek. Ju\u017c jednak dwa toury z pocz\u0105tku lat 80. nieco obni\u017cy\u0142y \u015bredni\u0105, bo skr\u00f3cono je do 18 spotka\u0144 i 63 dni. Po zorganizowaniu pierwszego Pucharu \u015awiata wyprawy sta\u0142y si\u0119 zdecydowanie kr\u00f3tsze \u2013 pocz\u0105tkowo 12\u201313 spotka\u0144 (i wci\u0105\u017c powy\u017cej 40 dni), a w XXI w. ju\u017c tylko 10 z czasem trwania licz\u0105cym \u015brednio 36 dni. <\/p>\n\n\n\n Tegoroczna wyprawa to ju\u017c tylko 8 mecz\u00f3w w ci\u0105gu 35 dni, do tego jeden rozgrzewkowy na Wyspach Brytyjskich (kolejne \u017ar\u00f3d\u0142o pieni\u0119dzy dla Lions). A i tak uda\u0142o si\u0119 tyle ich zorganizowa\u0107 z trudem, po d\u0142ugich rozmowach z klubami Premiership, kt\u00f3re nie chcia\u0142y zwolni\u0107 zawodnik\u00f3w przed pocz\u0105tkiem okienka mi\u0119dzynarodowego. Ju\u017c wcze\u015bniej zreszt\u0105 nie zgodzi\u0142y si\u0119 na przyspieszenie rozstrzygni\u0119cia sezonu \u2013 w efekcie fina\u0142 Premiership rozegrano tego samego weekendu co pierwszy mecz Lw\u00f3w. Ostatecznie w\u0142adze ligi zgodzi\u0142y si\u0119 udost\u0119pni\u0107 zawodnik\u00f3w przed pocz\u0105tkiem okienka testowego, jak tylko sko\u0144cz\u0105 obowi\u0105zki klubowe (a zatem Gatland mia\u0142 graczy z dru\u017cyn, kt\u00f3re nie wesz\u0142y do play-off, na dwa tygodnie przed meczem z Japoni\u0105 i wylotem na po\u0142udnie, z dru\u017cyn, kt\u00f3re opad\u0142y w p\u00f3\u0142fina\u0142ach \u2013 na tydzie\u0144 wcze\u015bniej, a z finalist\u00f3w tu\u017c przed wylotem).<\/p>\n\n\n\n Ale jednocze\u015bnie kluby Premiership podkre\u015bli\u0142y, \u017ce to zgoda jednorazowa i \u017ce za cztery lata nie b\u0119dzie na to szans. Bo przecie\u017c zawodnicy te\u017c musz\u0105 odpoczywa\u0107. \u017be to by\u0142 pusty frazes, przekonali\u015bmy si\u0119 par\u0119 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, gdy z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem RFU, te same kluby podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o poszerzeniu liczby dru\u017cyn w lidze, zwi\u0119kszaj\u0105c liczb\u0119 spotka\u0144 ka\u017cdej ekipy z minimum 22 (plus maksymalnie dwa dodatkowe dla uczestnik\u00f3w play-off) do 26 (z play-off \u2013 28). <\/p>\n\n\n\n Jak zatem b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 nast\u0119pna wyprawa Lw\u00f3w? Zgodnie z wypracowanym od lat 80. schematem (cho\u0107 s\u0105 g\u0142osy, aby wprowadzi\u0107 w nim zmiany), Lwy pod\u0105\u017c\u0105 w 2025 do Australii, chyba najbardziej spragnionej takiej wizyty z wszystkich po\u0142udniowych federacji (bo w najwi\u0119kszych k\u0142opotach finansowych, a przy okazji z rugby union najmocniej podkopywanym przez inne dyscypliny sportu). B\u0119dzie to jak zawsze sk\u0142adanka z reprezentant\u00f3w najr\u00f3\u017cniejszych klub\u00f3w i czterech kraj\u00f3w. Poza t\u0105 okazj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nigdy ze sob\u0105 nie b\u0119dzie gra\u0107. To dlatego Lwy pozosta\u0142y jedyn\u0105 wypraw\u0105, podczas kt\u00f3rej utrzymano tradycj\u0119 rozgrywania spotka\u0144 z klubami czy prowincjami \u2013 po prostu musz\u0105 si\u0119 dotrze\u0107. Do tego dojdzie jet-lag zwi\u0105zany ze zmian\u0105 stref czasowych. I je\u015bli Premiership postawi na swoim (a dlaczego nie mia\u0142oby? mo\u017cna ich tylko kupi\u0107) za cztery lata nie zobaczymy nawet 8 mecz\u00f3w. G\u00f3ra 4. British & Irish Lions przestan\u0105 si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia\u0107 na tle „zwyk\u0142ych” wyjazd\u00f3w reprezentacji Anglii, Walii, Szkocji czy Irlandii organizowanych co roku.<\/p>\n\n\n\n Po\u0142udniowa Afryka jest dla nich ostatnio pechowa. W 2009 trybuny na stadionach by\u0142y na wp\u00f3\u0142 puste, bo ceny bilet\u00f3w by\u0142y zaporowe dla lokalnych kibic\u00f3w. W tym roku s\u0105 zupe\u0142nie puste z powodu pandemii, „czerwona armia” nie przyjecha\u0142a do Po\u0142udniowej Afryki i nie nape\u0142ni\u0142a sakiewek hotelarzy i w\u0142a\u015bcicieli pub\u00f3w, a na dodatek sama seria nie ma \u017cadnych szans w konkurencji o uwag\u0119 szerszej, niezainteresowanej dot\u0105d rugby publiczno\u015bci, bo mecze odbywaj\u0105 si\u0119 jednocze\u015bnie z letnimi igrzyskami olimpijskimi. Ale to wszystko nic w por\u00f3wnaniu z tym, co mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107 angielskich w\u0142odarzy rugby, za\u0107mionych wizj\u0105 pieni\u0119dzy tu, teraz i we w\u0142asnej kieszeni, podkopie nie tylko ponad 130-letni\u0105 tradycj\u0119, ale zada cios w samo serce rugby. Bo Lwy przyci\u0105gaj\u0105 uwag\u0119 znacznie wi\u0119kszej rzeszy kibic\u00f3w ni\u017c mecze Premiership. I ka\u017cde odzieranie Lw\u00f3w w\u0142a\u015bnie z tej wyj\u0105tkowo\u015bci, odst\u0119powanie od tradycji, okrajanie liczby mecz\u00f3w, to zainteresowanie b\u0119dzie zmniejsza\u0107. B\u0119d\u0105 coraz mniej wyj\u0105tkowe, coraz bardziej… codzienne. I to jedno z dw\u00f3ch najwi\u0119kszych okien wystawowych rugby b\u0119dzie przyci\u0105ga\u0107 coraz mniej ogl\u0105daj\u0105cych. Straci na tym ca\u0142e rugby.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wyprawy British & Irish Lions na drugi koniec \u015bwiata, organizowane co cztery lata, to obok Pucharu \u015awiata najwi\u0119ksze \u015bwi\u0119to w \u015bwiecie rugby. Ponad 130-letnia tradycja stoi za instytucj\u0105, kt\u00f3ra stanowi jedn\u0105 z opok \u015bwiatowego kalendarza rozgrywek rugbowych. Jednak trudno nie widzie\u0107 czarnych chmur na horyzoncie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[55,112],"class_list":["post-2408","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felietony","tag-british-irish-lions","tag-po-prostu-rugby"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2408"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2421,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2408\/revisions\/2421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}