Na p\u00f3\u0142kach z rugbow\u0105 literatur\u0105 w ksi\u0119garniach dominuj\u0105 biografie czy autobiografie wielkich postaci tego sportu*. Zawodowc\u00f3w uprawiaj\u0105cych sport w \u015bwietle reflektor\u00f3w, w obecno\u015bci dziesi\u0105tek tysi\u0119cy widz\u00f3w, z nazwiskami na czo\u0142\u00f3wkach gazet. Mi w r\u0119ce wpad\u0142y rugbowe wspomnienia zupe\u0142nie innego rodzaju. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Mowa o wspomnieniach Stevena Gauge’a wydanych rok temu pod tytu\u0142em Mud, Sweat and Beers<\/em>, a b\u0119d\u0105cymi zdaje si\u0119 reedycj\u0105 ksi\u0105\u017cki z 2013, wydanej w\u00f3wczas pod tytu\u0142em My Life As a Hooker<\/em> (mam wra\u017cenie, \u017ce r\u00f3\u017cnica polega tylko na dodaniu przypis\u00f3w i epilogu). Gauge nie jest wybitn\u0105 postaci\u0105 rugby. To polityk, konsultant w zakresie polityki, potem te\u017c komik (cho\u0107 to wskutek przeniesienia ksi\u0105\u017cki na teatraln\u0105 scen\u0119). Ale rugbyst\u0105 zosta\u0142 p\u00f3\u017ano, troch\u0119 z przypadku, i sport ten uprawia\u0142 na samym dnie angielskiej struktury ligowej (jak sam to cz\u0119sto podkre\u015bla: w trzeciej najgorszej dru\u017cynie z Surrey).<\/p>\n\n\n\n Historia autora jest prosta: maj\u0105c za sob\u0105 tylko niewielkie do\u015bwiadczenie z rugby z okresu szkolnego postanowi\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do tego sportu dobrze po trzydziestce. Trafi\u0142 do najs\u0142abszej dru\u017cyny lokalnego klubu i w najs\u0142abszej lidze hrabstwa Surrey co sobot\u0119, maj\u0105c u boku przypadkow\u0105 zbieranin\u0119 m\u0142okos\u00f3w i pan\u00f3w w \u015brednim wieku, niekoniecznie najbardziej atletycznych, mierzy\u0142 si\u0119 z bardzo podobnymi dru\u017cynami. Przez trzy lata by\u0142 kapitanem tej dru\u017cyny i podstawowym jego celem nie by\u0142o ligowe zwyci\u0119stwo, ale sama gra \u2013 zebranie co tydzie\u0144 kilkunastu facet\u00f3w i rozegranie w b\u0142ocie meczu. Rugby w takim wydaniu nie tylko by\u0142o lekarstwem na kryzys wieku \u015bredniego, ale w og\u00f3le mia\u0142o odmieni\u0107 \u017cycie bohatera. Taki reset od problem\u00f3w w codziennym \u017cyciu, pracy, domu, konieczny dla zdrowia psychicznego…<\/p>\n\n\n\n W ksi\u0105\u017cce znajdziemy opisy przyg\u00f3d jego i jego dru\u017cyny, problem\u00f3w, kt\u00f3rym musi podo\u0142a\u0107 kapitan dru\u017cyny (z trudami zbierania sk\u0142adu na cotygodniowe mecze), zabawne relacje ze star\u0107 z ligowymi rywalami czy stanowi\u0105cych \u015bwi\u0119to wyjazd\u00f3w na towarzyskie spotkania z dru\u017cynami z innych hrabstw (a nawet na mi\u0119dzynarodowy mecz w Pary\u017cu). I cho\u0107 autor przypomina nam znane porzekad\u0142o, zgodnie z kt\u00f3rym co by\u0142o na wyprawie, zostaje na wyprawie, wspomina tak\u017ce historie zwi\u0105zane z nimi (c\u00f3\u017c, zgodnie z jego teori\u0105, u \u017ar\u00f3de\u0142 wspomnianego powiedzenia le\u017cy prosty fakt \u2013 sami uczestnicy niewiele potrafi\u0105 sobie z tych wypraw przypomnie\u0107). A wszystko to okraszone humorystycznymi podsumowaniami r\u00f3\u017cnych element\u00f3w samego rugby.<\/p>\n\n\n\n Gauge opisuje swoje rugbowe do\u015bwiadczenia z bardzo du\u017cym dystansem i autoironi\u0105 (swoje umiej\u0119tno\u015bci chwytu pi\u0142ki i szar\u017cowania przedstawia w jedyny w swoim rodzaju spos\u00f3b), nie oszcz\u0119dza swoich koleg\u00f3w z dru\u017cyny ani rywali. Ale s\u0105 to kpiny w takim duchu, jaki powinien panowa\u0107 na rugbowym boisku i wok\u00f3\u0142 niego. \u015amiejemy si\u0119 z siebie, ale jeste\u015bmy wobec siebie fair. W ksi\u0105\u017cce z tej ironii, kpin i z\u0142o\u015bliwo\u015bci przebija ciep\u0142o w stosunku do tych, z kt\u00f3rymi dzieli\u0142 boisko, a tak\u017ce do samego rugby w og\u00f3le, w\u0142a\u015bnie na takim poziomie, absolutnie amatorskim. A cel ca\u0142ego tego pisania chyba najlepiej jest wyra\u017cony we fragmencie jednego z dw\u00f3ch podsumowa\u0144 (wybaczcie amatorskie t\u0142umaczenie):<\/p>\n\n\n\n „Tymczasem w prawie ka\u017cdym salonie i na prawie ka\u017cdej kanapie siedzi jaki\u015b grubawy facet, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by, a mo\u017ce nawet powinien, zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lokalnego klubu rugby. Gdzie\u015b tam jest kapitan z czternastoma nazwiskami na li\u015bcie, czekaj\u0105cy na telefon od przypadkowego nieznajomego, kt\u00f3ry chce spr\u00f3bowa\u0107 rugby. Facet z kanapy mo\u017ce by\u0107 bezu\u017cyteczny, ale do\u015bwiadczy gry. I nikomu nie b\u0119dzie przeszkadza\u0107, gdy upu\u015bci pi\u0142k\u0119 lub rzuci j\u0105 w z\u0142ym kierunku, je\u015bli tylko po meczu postawi kolejk\u0119 i za tydzie\u0144 wr\u00f3ci na boisko”.<\/p>\n\n\n\n Jasne, mo\u017cna czasami mie\u0107 wra\u017cenie, \u017ce jest to \u015bwiat nieco wyidealizowany. \u017be nie w ka\u017cdej dru\u017cynie, nawet amatorskiej, gry nie bierze si\u0119 a\u017c tak na serio i nie w ka\u017cdej dru\u017cynie sprawdzi si\u0119 jak\u017ce ujmuj\u0105co sformu\u0142owane motto ekipy, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142 Gauge, ukute po pierwszej po\u0142owie jej pierwszego spotkania: No one gives anyone any sh*t for being sh*t<\/em>. Jednak ta maksyma jest mi niezwykle bliska i powinni\u015bmy si\u0119 kierowa\u0107 ni\u0105 nie tylko w rugby, ale i w \u017cyciu. Dostrzega\u0107 dobre strony, czerpa\u0107 z gry\/\u017cycia rado\u015b\u0107, a nie koncentrowa\u0107 si\u0119 na wyniku i gnoi\u0107 tych, kt\u00f3rzy pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy.<\/p>\n\n\n\n Ta ksi\u0105\u017cka pokazuje rugby, jakim jest (a przynajmniej powinno by\u0107) tam, gdzie jest ono najwa\u017cniejsze. Przypomina, o co w tym sporcie powinno chodzi\u0107. W spos\u00f3b dowcipny i bardzo ciep\u0142y. I w moim osobistym rankingu najsympatyczniejszych ksi\u0105\u017cek o rugby ta jest absolutnie bezkonkurencyjna.<\/p>\n\n\n\n Ps. S\u0105 rzeczy, przed kt\u00f3rymi autor przestrzega (cho\u0107 tak\u017ce na p\u00f3\u0142 serio): trenowanie dzieci, s\u0119dziowanie i udzia\u0142 w komitetach klubowych.<\/p>\n\n\n\n