{"id":4960,"date":"2023-07-28T20:39:47","date_gmt":"2023-07-28T18:39:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/?p=4960"},"modified":"2024-12-15T22:45:46","modified_gmt":"2024-12-15T21:45:46","slug":"latajacy-ksiaze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/?p=4960","title":{"rendered":"Lataj\u0105cy ksi\u0105\u017c\u0119"},"content":{"rendered":"\n

The Sunday Times<\/em> od 2011 organizuje doroczny konkurs na najlepsze sportowe ksi\u0105\u017cki. W ubieg\u0142ym roku ten tytu\u0142 w kategorii rugby zgarn\u0119\u0142a biografia The Flying Prince Alexander Obolensky: The Rugby Hero Who Died Too Young<\/strong><\/em>, kt\u00f3rej autorem jest Hugh Godwin<\/strong>. To historia postaci niezwykle barwnej, kt\u00f3ra przemkn\u0119\u0142a przez rugbowy \u015bwiat jak kometa \u2013 i by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych wielkich gwiazd tego sportu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Kim by\u0142 Alexander Obolensky? Ksi\u0119ciem, potomkiem Ruryka i wielkich ksi\u0105\u017c\u0105t kijowskich, cz\u0142onkiem jednej z najbardziej utytu\u0142owanych arystokratycznych rodzin w Rosji. Uchod\u017ac\u0105 uciekaj\u0105cym przed bolszewick\u0105 rewolucj\u0105 pa\u017adziernikow\u0105 (wywieziony przez rodzin\u0119 w wieku dw\u00f3ch lat z Petersburga przez \u0141otw\u0119 na brytyjskim okr\u0119cie). Wychowankiem brytyjskiego systemu prywatnych szk\u00f3\u0142 \u2013 Trent College i uniwersytetu w Oksfordzie. Znakomitym rugbyst\u0105, kt\u00f3ry da\u0142 Anglii pierwsze w historii zwyci\u0119stwo nad Now\u0105 Zelandi\u0105, a jedno z jego przy\u0142o\u017ce\u0144 z tego meczu sta\u0142o si\u0119 wr\u0119cz ikoniczne. Ulubie\u0144cem prasy, kt\u00f3ry gar\u015bciami czerpa\u0142 z \u017cycia, cho\u0107 nieustannie doskwiera\u0142 mu brak \u015brodk\u00f3w materialnych (z Rosji rodzina przywioz\u0142a tytu\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119cy, ale nie maj\u0105tek). Wreszcie pilotem RAF i ta rola przynios\u0142a mu \u015bmier\u0107 w wypadku podczas lotu szkoleniowego w czasie II wojny \u015bwiatowej. Mia\u0142 wtedy zaledwie 24 lata.<\/p>\n\n\n\n

Dwukrotnie jego pochodzenie powodowa\u0142o kontrowersje na samych szczytach. Gdy zamierzano powo\u0142a\u0107 go do reprezentacji z Angli\u0105 na mecz z Now\u0105 Zelandi\u0105, spraw\u0119 musia\u0142y rozstrzygn\u0105\u0107 w\u0142adze RFU \u2013 pojawi\u0142y si\u0119 obiekcje w\u015br\u00f3d ich cz\u0142onk\u00f3w zwi\u0105zane z faktem, \u017ce nie urodzi\u0142 si\u0119 w Anglii i nie uzyska\u0142 jeszcze naturalizacji (sta\u0142a si\u0119 faktem kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej). P\u00f3\u017aniej jego pochodzenie sta\u0142o si\u0119 powodem debaty w Izbie Gmin \u2013 parlamentarzy\u015bci rozstrzygali, czy mo\u017ce wst\u0105pi\u0107 do RAF, skoro jego ojciec nie zosta\u0142 naturalizowany i pozostaje obcokrajowcem. Sam jednak wielokrotnie wypowiada\u0142 si\u0119, \u017ce jest wdzi\u0119czny Wielkiej Brytanii za to, \u017ce sta\u0142a si\u0119 jego nowym domem i jest got\u00f3w walczy\u0107 w jej obronie.<\/p>\n\n\n\n

Autor tej biografii, Hugh Godwin, to dziennikarz sportowy specjalizuj\u0105cy si\u0119 w rugby. Przez lata korespondent The Independent<\/em>, a od 2016 dziennika i<\/em>. Komentator rugby w radio BBC, by\u0142y wyk\u0142adowca historii sportu w University of The Arts London. Pisz\u0105c The Flying Prince<\/em> wykona\u0142 ogromn\u0105 prac\u0119. Dotar\u0142 do mn\u00f3stwa \u017ar\u00f3de\u0142 (w tym cz\u0142onk\u00f3w rodziny Obolenskych, kt\u00f3rzy udost\u0119pnili mu korespondencj\u0119, m.in. od Alexandra do jego siostry Ireny, i przekazali rodzinne historie). Podni\u00f3s\u0142 chyba ka\u017cdy kamie\u0144 \u2013 znalaz\u0142 informacj\u0119 nawet o mandacie za przekroczenie pr\u0119dko\u015bci, czyta\u0142 zachowane studenckie prace Obolensky’ego, aby pozna\u0107 jego pogl\u0105dy. Dotar\u0142 do \u015bwiadk\u00f3w meczu z 1936, aby opisa\u0107 uczucia, jakie towarzyszy\u0142y pi\u0119knemu zwyci\u0119stwu, a tak\u017ce do specjalisty od lot\u00f3w Hurricane’m, aby oceni\u0142, jaki b\u0142\u0105d przy l\u0105dowaniu kosztowa\u0142 Obolensky’ego \u017cycie. Nie tylko opisa\u0142 \u017cyciorys bohatera, ale tak\u017ce si\u0119gn\u0105\u0142 wstecz, aby pokaza\u0107 rodzinne korzenie i utracone \u017cycie w Rosji, i poszed\u0142 tak\u017ce naprz\u00f3d w czasie, aby pokaza\u0107, co „Obo” po sobie zostawi\u0142 i jak zosta\u0142 zapami\u0119tany (gdybym mia\u0142 si\u0119 czepia\u0107 \u2013 tylko w tej ostatniej kwestii czu\u0142em niedosyt). <\/p>\n\n\n\n

Godwin sporo miejsca po\u015bwi\u0119ci\u0142 rugbowym wyczynom Obolensky’ego, niezwykle szybkiego i skutecznego skrzyd\u0142owego. O karierze, kolegach z boiska, osi\u0105gni\u0119ciach, jest w tej ksi\u0105\u017cce naprawd\u0119 sporo. Mimo, \u017ce by\u0142a to kr\u00f3tka kariera, Obolensky gra\u0142 w wielu dru\u017cynach \u2013 najpierw by\u0142y szkolne wyst\u0119py w Trent College, potem przysz\u0142o seniorskie granie w barwach m.in. hrabstwa Nottingham, uniwersytetu oksfordzkiego (dwukrotnie zagra\u0142 w The Varsity Match), Leicester, Rosslyn Park, wreszcie Anglii, Barbarians, a nawet British Lions (swoj\u0105 drog\u0105, wyprawa do Argentyny, w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142 Obolensky, za oficjaln\u0105 zosta\u0142a uznana dopiero w XXI wieku). Punktem centralnym jest s\u0142ynny mecz z Twickenham z 4 stycznia 1936, opisany tu niemal minuta po minucie, pocz\u0105wszy od wyjazdu reprezentacji z hotelu \u2013 debiut Obolensky’ego w koszulce z czerwon\u0105 r\u00f3\u017c\u0105 i moment, w kt\u00f3rym zapisa\u0142 si\u0119 w historii sportu, zdobywaj\u0105c dwa pierwsze przy\u0142o\u017cenia (jedno po niesamowitej, do dzi\u015b podziwianej akcji), w sporej mierze decyduj\u0105ce o pierwszym w historii zwyci\u0119stwie Anglii nad All Blacks (13:0)*. Autor jednak sporo pisze tak\u017ce o kolejnych wyst\u0119pach, dylematach komitetu wybieraj\u0105cego graczy do reprezentacji i powodach, dla kt\u00f3rych „Obo” po 1936 ju\u017c w reprezentacji Anglii nie zagra\u0142 (nie pomog\u0142y mu kontuzje, a w\u015br\u00f3d nich… pogryzienie przez psa). Wspomina te\u017c, \u017ce na dzie\u0144 przed \u015bmierci\u0105 Obolensky dosta\u0142 zaproszenie do gry dla Anglii w wojennym meczu z Wali\u0105. Ksi\u0105\u017ck\u0119 uzupe\u0142nia spis seniorskich wyst\u0119p\u00f3w bohatera wraz z informacjami o zdobytych przy\u0142o\u017ceniach.<\/p>\n\n\n\n

Ale Obolensky to nie tylko rugby i nie tylko o rugby Godwin pisa\u0142. Sporo w tej ksi\u0105\u017cce informacji o szko\u0142ach, do kt\u00f3rych ucz\u0119szcza\u0142 i k\u0142opotach, jakie by\u0142y zwi\u0105zane z tym, aby m\u00f3g\u0142 w nich si\u0119 uczy\u0107. K\u0142opotach finansowych \u2013 nieustannie brakuj\u0105ce pieni\u0105dze s\u0105 sta\u0142ym w\u0105tkiem powracaj\u0105cym w cytowanych przez autora listach bohatera do jego siostry Ireny. Obolensky, z racji swego tytu\u0142u i s\u0142awy, to tak\u017ce bywalec salon\u00f3w, uczestnik przyj\u0119\u0107, przyci\u0105gaj\u0105cy do siebie pi\u0119kne kobiety. Jest wi\u0119c i o kobietach, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najwa\u017cniejsz\u0105 postaci\u0105 jest najwi\u0119ksza mi\u0142o\u015b\u0107 bohatera, Tania Vorontsov-Dachkov (przewija si\u0119 jednak te\u017c sporo innych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajdziemy c\u00f3rk\u0119 legendarnego rugbysty Wavella Wakefielda, Joan). Jest te\u017c o stosunkach z rodzin\u0105 (m.in. matk\u0105, kt\u00f3ra zwi\u0105zek z Tani\u0105 za wszelk\u0105 cen\u0119 chcia\u0142a rozbi\u0107).<\/p>\n\n\n\n

Mamy tutaj 290 stron tekstu po\u015bwi\u0119conych zaledwie 24 latom \u017cycia Obolensky’ego. Szczeg\u00f3\u0142\u00f3w jest sporo, ale nie obci\u0105\u017caj\u0105 zanadto czytelnika. Przeciwnie \u2013 autor korzystaj\u0105c z okazji daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 poczucia smaku przedwojennego rugby, szkolnego i seniorskiego, do szpiku ko\u015bci amatorskiego. Podobnie jest z t\u0142em dzieci\u0144stwa bohatera, losami uchod\u017ac\u00f3w z Rosji na emigracji, angielskimi szko\u0142ami czy losem os\u00f3b wci\u0105gni\u0119tych w wojenn\u0105 machin\u0119. Ta ksi\u0105\u017cka czyta si\u0119 znakomicie i trudno si\u0119 od niej oderwa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Obolensky to tragiczna, romantyczna posta\u0107 \u2013 ksi\u0105\u017c\u0119, kt\u00f3ry straci\u0142 maj\u0105tek, wybitny sportowiec, kt\u00f3ry dokona\u0142 wybitnego czynu, m\u0142ody cz\u0142owiek, kt\u00f3ry tragicznie zgin\u0105\u0142 przygotowuj\u0105c si\u0119 do obrony przybranej ojczyzny. Nic dziwnego, \u017ce sta\u0142 si\u0119 legend\u0105. A ta ksi\u0105\u017cka jest godna takiej postaci.<\/p>\n\n\n\n

Hugh Godwin, The Flying Prince Alexander Obolensky: The Rugby Hero Who Died Too Young<\/em>, Hodder & Stoughton 2022, s. 316, ISBN 978 1 529 37376 9 (https:\/\/www.hodder.co.uk\/titles\/hugh-godwin-2\/the-flying-prince-alexander-obolensky-the-rugby-hero-who-died-too-young\/9781529373769\/<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

*) Skr\u00f3ty tego meczu: https:\/\/youtu.be\/fPtXRgc3M9A<\/a> i https:\/\/youtu.be\/G5mbl1zkgWA<\/a> (Obolensky gra\u0142 z czternastk\u0105 na koszulce).<\/p>\n\n\n\n

Ps. Jacek Wierzbicki te\u017c opisywa\u0142 Obolensky’ego na stronie PZR \u2013 https:\/\/polskie.rugby\/artykul\/5863\/obolenski-zapomniany-bohater-anglii<\/a>. Cho\u0107 o tych 17 przy\u0142o\u017ceniach Godwin pisze nieco inaczej \u2013 to by\u0142 improwizowany ad hoc mecz Lions w drodze powrotnej do domu i tak do ko\u0144ca nie wiadomo, kto je zdoby\u0142 (Obolensky si\u0119 nimi nie chwali\u0142). I z kim grali \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

The Sunday Times od 2011 organizuje doroczny konkurs na najlepsze sportowe ksi\u0105\u017cki. W ubieg\u0142ym roku ten tytu\u0142 w kategorii rugby zgarn\u0119\u0142a biografia The Flying Prince Alexander Obolensky: The Rugby Hero Who Died Too Young, kt\u00f3rej autorem jest Hugh Godwin. To historia postaci niezwykle barwnej, kt\u00f3ra przemkn\u0119\u0142a przez rugbowy \u015bwiat jak kometa \u2013 i by\u0142a jedn\u0105 … Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[155,112,133],"class_list":["post-4960","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felietony","tag-historia","tag-po-prostu-rugby","tag-recenzja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4960"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4989,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4960\/revisions\/4989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}