Dot\u0105d „w szponach rugby” pojawia\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie cotygodniowe wiadomo\u015bci. Dzi\u015b zapraszam do lektury tekstu o nieco innym charakterze. By\u0107 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci uda mi si\u0119 cz\u0119\u015bciej urozmaica\u0107 poniedzia\u0142kow\u0105 rutyn\u0119 nius\u00f3w podobnymi felietonami czy komentarzami na rugbowe tematy.<\/p>\n\n\n\n
\u015awiat rugby z niecierpliwo\u015bci\u0105 czeka na najbli\u017csz\u0105 sobot\u0119. W nowozelandzkim Dunedin miejscowi Highlanders zagraj\u0105 przeciwko Chiefs z Hamiltonu, inauguruj\u0105c rozgrywki Investec Super Rugby Aotearoa. To nie tylko debiut Warrena Gatlanda w roli trenera Chiefs po dwunastu latach sp\u0119dzonych z reprezentacj\u0105 Walii. To pierwszy mecz w zawodowym rugby od trzech miesi\u0119cy. I pr\u00f3ba ratowania czego si\u0119 da z ligi uznawanej za najlepsz\u0105 na \u015bwiecie. Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Niemal r\u00f3wno 25 lat temu, na dwa dni przed najs\u0142ynniejszym fina\u0142em Pucharu \u015awiata w czerwcu 1995, liderzy po\u0142udniowoafryka\u0144skiej, nowozelandzkiej i australijskiej federacji rugby zwo\u0142ali konferencj\u0119 prasow\u0105. Og\u0142osili na niej zawarcie wartej ponad p\u00f3\u0142 miliarda dolar\u00f3w umowy telewizyjnej z News Corporation nale\u017c\u0105c\u0105 do Ruperta Murdocha. Jednym z g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w kontraktu by\u0142y transmisje z ligi rugby \u0142\u0105cz\u0105cej dru\u017cyny z tych kraj\u00f3w. Dot\u0105d elementem definiuj\u0105cym \u015bwiat rugby union by\u0142 etos amatorstwa, a teraz pojawi\u0142y si\u0119 w nim pieni\u0105dze, jakich ten sport jeszcze nie widzia\u0142. Zarz\u0105dzaj\u0105ca \u015bwiatowym rugby International Rugby Board stan\u0119\u0142a przed wyborem: albo trwa\u0107 przy amatorstwie, co oznacza\u0142o utrat\u0119 ca\u0142ej po\u0142udniowej p\u00f3\u0142kuli z najlepszymi dru\u017cynami na \u015bwiecie (wszak we wspomnianym finale Pucharu \u015awiata Republika Po\u0142udniowej Afryki zagra\u0142a z Now\u0105 Zelandi\u0105), albo zgodzi\u0107 si\u0119 na profesjonalizm. Wybra\u0142a t\u0119 drug\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119, dokonuj\u0105c jednej z najwi\u0119kszych rewolucji w historii rugby.<\/p>\n\n\n\n
Wspomniana liga nie grupowa\u0142a klub\u00f3w, jakie znamy z innych dyscyplin sportu. Postawiono na model regionalnych franszyz \u2013 czyli zawodowych dru\u017cyn skupiaj\u0105cych przede wszystkim najlepszych zawodnik\u00f3w z przyporz\u0105dkowanych im region\u00f3w. Ofiar\u0105 zmian pad\u0142y ma\u0142e kraje z wysp Pacyfiku (Fid\u017ci, Tonga i Samoa Zachodnie), kt\u00f3rych reprezentacje mia\u0142y szans\u0119 rywalizacji we wcze\u015bniej prowadzonych rozgrywkach amatorskich. By\u0142y jednak nieatrakcyjne komercyjnie \u2013 z niewiele ponad milionem mieszka\u0144c\u00f3w (w sumie) nie mog\u0142y zapewni\u0107 wystarczaj\u0105cej liczby telewidz\u00f3w. Pierwszy sezon zawodowy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 1 marca 1996 pod nazw\u0105 Super 12 z udzia\u0142em pi\u0119ciu ekip z Nowej Zelandii, czterech z RPA i trzech z Australii. Liga stopniowo si\u0119 rozwija\u0142a, przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 Super Rugby, i w 2016 liczy\u0142a ju\u017c 18 dru\u017cyn, w tym dwie z nowych kawa\u0142k\u00f3w \u015bwiata \u2013 Jaguares z Argentyny i Sunwolves z Japonii, do kt\u00f3rych \u015bci\u0105gni\u0119to najlepszych zawodnik\u00f3w z tych kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce projekt jest skazany na sukces. Wszak Nowa Zelandia, Australia i Afryka Po\u0142udniowa tylko raz w ca\u0142ej historii Pucharu \u015awiata odda\u0142y tytu\u0142 mistrzowski Europie, w lidze grali (i nadal graj\u0105) najwi\u0119ksi giganci rugby. Jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wady zaczynaj\u0105 przy\u0107miewa\u0107 zalety. Dru\u017cyny mia\u0142y swoje siedziby w miejscach, kt\u00f3re by\u0142y po\u0142o\u017cone w sze\u015bciu strefach czasowych. Mi\u0119dzy Afryk\u0105 Po\u0142udniow\u0105 a Now\u0105 Zelandi\u0105 r\u00f3\u017cnica czasu wynosi\u0142a 10 godzin i dobranie godzin rozgrywania mecz\u00f3w tak, aby zadowoli\u0107 ka\u017cdego telewidza, by\u0142o niemo\u017cliwe. Do tego odleg\u0142o\u015bci, jakie musia\u0142y pokonywa\u0107 dru\u017cyny, generowa\u0142y ogromne koszty. Sunwolves musieli rozgrywa\u0107 swoje \u201edomowe\u201d spotkania przeciwko dru\u017cynom z Afryki Po\u0142udniowej nie w Tokio, ale w Singapurze (a to przecie\u017c w Japonii mieli\u015bmy najwi\u0119ksze t\u0142umy na stadionach) \u2013 tylko dlatego, aby nieco skr\u00f3ci\u0107 gigantyczne dystanse, jakie musieli pokonywa\u0107 rywale. Stopniowo mala\u0142o zainteresowanie w Australii \u2013 s\u0142aba postawa dru\u017cyn z tego kraju powodowa\u0142a, \u017ce rugby union zacz\u0119\u0142o odstawa\u0107 pod wzgl\u0119dem popularno\u015bci od konkurencyjnych dyscyplin, futbolu australijskiego i rugby league. Na dodatek format rozgrywek by\u0142 skomplikowany (w fazie zasadniczej liga by\u0142a dzielona na konferencje, ale o awansie do play-off decydowa\u0142a \u0142\u0105czna tabela ca\u0142ej ligi). Tak naprawd\u0119 szersz\u0105 uwag\u0119 widowni przyci\u0105ga\u0142y tylko tradycyjne pojedynki mi\u0119dzy dru\u017cynami z tych samych kraj\u00f3w, przyjazdy najlepszych ekip z Nowej Zelandii i fina\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c w 2018 okrojono liczb\u0119 dru\u017cyn. Dwie franszyzy po\u0142udniowoafryka\u0144skie, Cheetahs i Southern Kings w tej sytuacji przenios\u0142y si\u0119 do europejskiej ligi Pro14, a w\u0142a\u015bciciel australijskiego Western Force postanowi\u0142 utworzy\u0107 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 lig\u0119 dla dru\u017cyn z po\u0142udniowo-wschodniej Azji, Australii i Oceanii. Rok p\u00f3\u017aniej Sunwolves pr\u00f3bowali negocjowa\u0107 obni\u017cenie op\u0142aty za prawo udzia\u0142u w lidze, kt\u00f3r\u0105 ponosili jako jedyni i wynosi\u0142a oko\u0142o 9 mln dolar\u00f3w rocznie \u2013 po niepowodzeniu negocjacji zdecydowali si\u0119 opu\u015bci\u0107 lig\u0119 (tegoroczny sezon by\u0142 ich ostatnim). A gdy w bie\u017c\u0105cym roku australijska federacja stara\u0142a si\u0119 o nowy kontrakt telewizyjny, otrzyma\u0142a oferty na kwoty kilkakrotnie ni\u017csze ni\u017c przychody, ni\u017c przynosi\u0142a jej dotychczasowa umowa.<\/p>\n\n\n\n
Pandemia COVID-19 kryzys zdecydowanie pog\u0142\u0119bi\u0142a. Spowodowa\u0142a zerwanie po\u0142\u0105cze\u0144 komunikacyjnych pomi\u0119dzy krajami, z kt\u00f3rych pochodzi\u0142y dru\u017cyny uczestnicz\u0105ce w lidze. Rocznicowy, dwudziesty pi\u0105ty sezon zamiast sukcesu przyni\u00f3s\u0142 kl\u0119sk\u0119 i kolosalne straty finansowe, najbardziej bolesne dla federacji australijskiej, kt\u00f3ra ju\u017c wcze\u015bniej by\u0142a w powa\u017cnych tarapatach. Po rozegraniu siedmiu spo\u015br\u00f3d osiemnastu rund sezonu zasadniczego rozgrywki zawieszono, a szybko sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce w zaplanowanym pierwotnie kszta\u0142cie nie zostan\u0105 ju\u017c zako\u0144czone. Poszczeg\u00f3lne federacje zacz\u0119\u0142y szuka\u0107 innych rozwi\u0105za\u0144. Poniewa\u017c podr\u00f3\u017ce mi\u0119dzynarodowe wci\u0105\u017c s\u0105 niezwykle ograniczone, zaplanowano w Australii i Nowej Zelandii krajowe rozgrywki dla franszyz z tych kraj\u00f3w. 13 czerwca w Nowej Zelandii rusza Super Rugby Aotearoa, a 3 lipca w Australii Super Rugby AU. Co ciekawe, Australijczycy przeprosili si\u0119 w tym celu z wykluczonym wcze\u015bniej z Super Rugby Western Force. Ale to s\u0105 rozwi\u0105zania ad hoc, przewidziane wy\u0142\u0105cznie na ten sezon.<\/p>\n\n\n\n
Jednak jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o Super Rugby za rok? Organizator rozgrywek, SANZAAR, oficjalnie informuje, \u017ce planuje przeprowadzi\u0107 rozgrywki w 2021 tak, jak je pierwotnie zaplanowano (14 dru\u017cyn, bez podzia\u0142u na konferencje). Jednak taki plan stoi pod znakiem zapytania cho\u0107by nawet z przyczyn praktycznych: nie wiadomo, czy w przysz\u0142ym roku b\u0119dzie mo\u017cna swobodnie podr\u00f3\u017cowa\u0107 mi\u0119dzy kontynentami, a je\u015bli tak \u2013 koszty takich podr\u00f3\u017cy na pewno znacz\u0105co wzrosn\u0105. St\u0105d spekulacje o tym, \u017ce i za rok dru\u017cyny z poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w b\u0119d\u0105 pocz\u0105tkowo gra\u0142y we w\u0142asnym gronie i spotkaj\u0105 si\u0119 na koniec sezonu w jednym miejscu (mo\u017ce w Australii), aby rozegra\u0107 tam faz\u0119 fina\u0142ow\u0105 z udzia\u0142em dw\u00f3ch najlepszych dru\u017cyn z ka\u017cdego kraju. I mo\u017ce tak\u017ce dw\u00f3ch z Japonii.<\/p>\n\n\n\n
Jednak to scenariusz optymistyczny. Bo problemy z poprzednich lat wci\u0105\u017c istniej\u0105, a pandemia mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 katalizatorem znacznie g\u0142\u0119bszych zmian. Tegoroczne straty finansowe oznaczaj\u0105, \u017ce federacje nie mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na kontynuowanie modelu nieefektywnego ekonomicznie. Potrzebuj\u0105 rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re generuj\u0105 jak najmniejsze koszty, a daj\u0105 jak najwi\u0119ksze zyski. I od kilku tygodni z ka\u017cdego zak\u0105tka po\u0142udniowej p\u00f3\u0142kuli dochodz\u0105 wie\u015bci, kt\u00f3re zdaj\u0105 si\u0119 wskazywa\u0107 na koniec Super Rugby, jak\u0105 znamy.<\/p>\n\n\n\n
W Nowej Zelandii oficjalnie zapowiedziano przegl\u0105d dotychczasowych rozgrywek \u2013 nie czyni si\u0119 takich krok\u00f3w tam, gdzie nie ma potrzeby zmian. W Australii spore grono os\u00f3b ze \u015brodowiska rugby wprost opowiada si\u0119 za kontynuacj\u0105 rozgrywek w formacie transtasma\u0144skim, czyli z udzia\u0142em wy\u0142\u0105cznie dru\u017cyn z Australii i Nowej Zelandii (ni\u017csze koszty, a r\u00f3\u017cnica czasu wynosi dwie godziny). Prezes europejskiej ligi Pro14 stwierdzi\u0142, \u017ce liga widzi perspektywy rozwoju w Afryce Po\u0142udniowej, co powszechnie odebrano jako wskazanie, \u017ce do dw\u00f3ch ju\u017c tam graj\u0105cych franszyz po\u0142udniowoafryka\u0144skich mog\u0105 do\u0142\u0105czy\u0107 pozosta\u0142e cztery (cho\u0107 odleg\u0142o\u015bci nadal spore, to \u0142atwiej o transport, a r\u00f3\u017cnica czasu wynosi dwie godziny \u2013 pono\u0107 rozmowy ju\u017c trwaj\u0105). A graczom argenty\u0144skich Jaguares ich pracodawcy zasugerowali, \u017ce je\u015bli b\u0119d\u0105 mie\u0107 oferty z innych klub\u00f3w, powinni z nich korzysta\u0107. I to nie koniec.<\/p>\n\n\n\n
Tak naprawd\u0119, przeszkod\u0105 dla zmian s\u0105 tylko kontrakty telewizyjne, obowi\u0105zuj\u0105ce jeszcze przez par\u0119 lat federacje po\u0142udniowoafryka\u0144sk\u0105 i nowozelandzk\u0105. Jednak je\u015bli stacje telewizyjne otrzymaj\u0105 w zamian produkty daj\u0105ce podobne albo wi\u0119ksze zyski, dlaczego mia\u0142yby si\u0119 waha\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Co tak naprawd\u0119 si\u0119 zdarzy, nie wiemy. Ale jednego mo\u017cemy by\u0107 chyba pewni: jakie\u015b zmiany nast\u0105pi\u0105. Los argenty\u0144skich Jaguares w przysz\u0142ym sezonie wydaje si\u0119 by\u0107 ju\u017c przes\u0105dzony. Wczoraj portal news24.com przytoczy\u0142 wypowied\u017a szefa federacji po\u0142udniowoafryka\u0144skiej, Jurie’go Roux, z kt\u00f3rej wynika, \u017ce SANZAAR szuka nowych rozwi\u0105za\u0144. I mo\u017ce to by\u0107 trz\u0119sienie ziemi. <\/p>\n\n\n\n
A p\u00f3ki co, w najbli\u017cszych tygodniach Super Rugby znowu b\u0119dzie na oczach ca\u0142ego \u015bwiata. Cieszmy si\u0119 tym.<\/p>\n\n\n\n
Niedawno odby\u0142y si\u0119 wybory nowego szefa World Rugby. Kraje z SANZAAR solidarnie popiera\u0142y „swojego cz\u0142owieka” (by\u0142 nim Argenty\u0144czyk Agust\u00edn Pichot). Chcia\u0142y zmieni\u0107 dotychczasowe zasady podzia\u0142u zysk\u00f3w z mecz\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, g\u0142o\u015bno krytykuj\u0105c ich niesprawiedliwo\u015b\u0107. Jak\u017ce gorzko musia\u0142y te zarzuty brzmie\u0107 w uszach Japo\u0144czyk\u00f3w, Fid\u017cijczyk\u00f3w czy Samoa\u0144czyk\u00f3w. Wszak od Japo\u0144czyk\u00f3w i Fid\u017cijczyk\u00f3w zarz\u0105dzaj\u0105cy Super Rugby \u017c\u0105dali za samo prawo do gry w tej lidze ci\u0119\u017ckich milion\u00f3w, a przed Tognijczykami i Samoa\u0144czykami zatrzasn\u0119li drzwi. Efekt? G\u0142osy przedstawicieli tych kraj\u00f3w przewa\u017cy\u0142y szal\u0119 na stron\u0119 kandydata z Europy, Billa Beaumonta. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dot\u0105d „w szponach rugby” pojawia\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie cotygodniowe wiadomo\u015bci. Dzi\u015b zapraszam do lektury tekstu o nieco innym charakterze. By\u0107 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci uda mi si\u0119 cz\u0119\u015bciej urozmaica\u0107 poniedzia\u0142kow\u0105 rutyn\u0119 nius\u00f3w podobnymi felietonami czy komentarzami na rugbowe tematy. \u015awiat rugby z niecierpliwo\u015bci\u0105 czeka na najbli\u017csz\u0105 sobot\u0119. W nowozelandzkim Dunedin miejscowi Highlanders zagraj\u0105 przeciwko Chiefs z Hamiltonu, … Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[19],"class_list":["post-498","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felietony","tag-super-rugby"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=498"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1099,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions\/1099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wszponachrugby.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}